Vijftien

Mijn grootste angst was haar volledig te verliezen. Zelfs de pijn vond ik goed. Want zo was ze er nog. Toch een beetje. Vijftien boeken liggen hier vandaag klaar... Om te verspreiden, in leeskastjes rond Mulhouse. Een echt "plan van aanpak" is er niet, maar dat was er toen ook niet. Ik zie wel waar ik uitkom. De angst om Ster volledig te verliezen, is alvast verdwenen. Op haar manier is ze gebleven. X

Dichtbij

Zij die wij verliezen,

zij blijven in ons voortbestaan.

X

Veertien

'Liefde is groot.'

En hoe klein je ook was,

je blijft ons leven vullen.

14 jaar later

voelt 14 maart

nog altijd groot

aan liefde

voor jou.

X

Bijzonder weekend

Afgelopen weekend reden we naar België, voor een herdenkingsmis voor onze 'peter van oma' en voor pannenkoeken bij de familie in Leefdaal. Bijzonder was ook het optreden van Stef Bos in Vilvoorde waarvoor we last minute tickets konden bemachtigen. (De 'ruilbox' van CC Het Bolwerk werkt echt zeer goed!) Met een bloemlezing uit zijn rijke repertoire zorgde Stef Bos er voor een heerlijke avond vol prachtige Nederlandstalige kleinkunst waar peter ook zo van hield - het maakte de avond voor ons nog meer bijzonder... En dit liedje kende ik nog niet, maar het vormde de perfecte afsluiter van een wonderlijk mooi optreden:

Dichter

Er zijn zo van die dagen,

dat ik je dichter wil,

gewoon heel even samen,

gewoon heel even stil.

- Liz is More -

Hoofd- en bijzaak

Als eerstgeboren kleinkind kan je weinig fout doen... 

Niks eigenlijk ;-)

Thomas en zijn peter waren ook wel twee handen op één buik. Hun wekelijkse telefoontjes op maandag konden uren duren... Over voetbal en de koers, de rest was bijzaak. 

Maar heb je Thomas gisteren horen voorlezen, beste peter? Over jou en over alles wat nu hoofdzaak is geworden: jouw liefde voor de kleinkunst, de fijne vakanties samen in L'Escala en La Fosse, de vele spelletjes en lekkere aperitiefkes... Want aan het einde van de rit telt alles wat je hebt gegeven... En in jullie geval was die spontane uitwisseling altijd zalig om te zien. Dankjewel daarvoor! X

Peter

Het voelt hier nog erg onwezenlijk... Dat we oma voortaan zonder peter zullen zien, kunnen we slechts moeilijk vatten. En hoewel het de laatste weken niet goed ging met peter, komt ieder afscheid toch te snel. Want voor het eerst verliezen we een ouder, verliezen onze kinderen een grootouder. Voor alles wat dat met ons doet, zoeken we nu nog naar de juiste woorden. X

< Foto van onze (groot)ouders samen in Richwiller, zomer 2020

Stilstaan

Een ster

En als ik bang ben dat ik stilsta

Kijk ik heel gauw naar een ster

Want ik weet dat die zo snel gaat

Dat het lijkt alsof hij stilstaat

Dus

Wie weet

Denk ik

Ben ik ontzettend ver.

Liselore Gerritsen

Voor onze kleine dochter

die op 14 maart

de tijd

- en daarmee ook ons -

altijd

weer even

doet stilstaan.

X

Martin

Begin jaren '80 kwam ik voor het eerst bij Marleen thuis spelen en het huis van Martin en Stephanie kan ik me nog altijd goed voorstellen: de donkere gang, de smalle keuken, Marleens kamer en die van haar broer ertegenover... Eerste indrukken die blijven, met fijne herinneringen aan ouders die altijd vriendelijk waren. Want bij oude vriendschappen ken je ook de ouders van je vrienden al lang. 'Meneer' en 'mevrouw' noemde ik ze toen wel, ik gebruikte zeker nog niet hun voornamen.

Martin bleef me intussen wel nog regelmatig 'Anneke' noemen, zo ook toen hij in december belde om me te bedanken voor mijn jaarlijkse kerstkaartje. En wat koester ik nu het laatste bezoekje aan hen in hun serviceflat afgelopen kerstvakantie... Nooit gedacht dat ik slechts een paar weken later voor Martins afscheidsviering alweer naar België zou reizen.

Rust zacht, beste Martin. Fijn jou gekend te hebben. De kinderen en kleinkinderen zorgen nu goed voor jouw lieve Stephanie. Want jouw grote liefde voor haar is echt uniek en bijzonder, en die liefde is nu beslist ook een voorbeeld voor ons allen. X

Opa Leefdaal

Zo vreemd dat je er nu niet meer bent, opa. Jij leek hier wel nog een tijdje te willen blijven... Maar plots ben je dan toch vertrokken en kwamen wij vandaag met velen samen om afscheid van jou te nemen. En terwijl buiten de nieuwe werkweek zich grijs en koud op gang trok, vulde de kerk in Leefdaal zich gemakkelijk met al onze warme gedachten aan jou. Want jij werd graag gezien. Het was ook helemaal niet moeilijk om van jou te houden. Jij vroeg nooit veel voor jezelf, jij hielp de anderen des te liever. Jouw interesse in alle klein- én achterkleinkinderen bleef ook groot en de fanfare was echt jouw lang leven. 

Met jouw vertrek schuift alles nu een generatie op. Kerstmis straks zonder jou, zal niet hetzelfde zijn. Jij genoot er immers als geen ander van om de hele familie dan samen te zien. Maar misschien lukt dat nu wel van hierboven, samen met Mie. Neem er dan vooral een goed glaasje wijn bij. En geniet ervan met z'n tweeën. Na een leven lang samen hard gewerkt te hebben op de boerderij, is het jullie van ganser harte gegund, erg oprecht en onvoorwaardelijk bovendien. Een beetje zoals jij er dus eigenlijk altijd was voor ons.

Want wat je geeft, krijg je altijd terug. En jij hebt veel gegeven, beste opa. In al jouw vriendelijke eenvoud.

Dankjewel.

X

100

Een Prince koek richting hemel,

als dat eens kon vandaag!

Klein feestje hier beneden dan toch,

om te vieren wie je voor ons was...

Een warme thuis waar we graag kwamen.

Dankjewel, lieve meter/oma.

Jouw eeuw is nu helemaal rond.

X

Rosa Van Sebroeck

(°8/11/1923 - †28/04/2020)

Blijven

'Blijven doe je toch,

zelfs nog meer

nu je ontbreekt.'

X

Gemis

Hoelang zit je hier al?

vroeg ik aan Gemis.

Dat weet je wel, zei Gemis.

Gemis gaf nooit het juiste antwoord.

Gemis liet je raden en gissen.

Gemis was wreed.

Ja, natuurlijk wist ik het.

Het was toen jij...

Gemis trok toen bij me in.

Voor even, dacht ik,

Gemis komt even logeren.

Ze gaat wel snel weer weg.

En ga je ooit weg?

vroeg ik aan Gemis.

Even bleef het stil.

Had ik koffers bij me? vroeg Gemis.

Gemis stelde wel de juiste vragen.

Geert De Kockere

Voor Ster, die er altijd wel ergens is.

De witte roos komt van haar grote broers

die samen naar het kerkhof trokken

toen ik met hun vader op weekend was.

Het is voor ons nu de mooiste roos ooit.

X

Lost Heartbeats

Weer even in België voor een lezing,

en erg genoten van mijn uitstap met vriendin Carla

naar de Abdij van 't Park in Heverlee,

waar Parcum deze tijdelijke expo aanbiedt,

rond vijftien verliesverhalen die audiovisueel

knap worden weergegeven,

en die sfeervol zijn samengebracht 

in de nok van de abdij.

Hey Jorg

Twintig ben je nu al drieëndertig jaar. Voorgoed vastgezet in de tijd door een tragisch verkeersongeluk. En iedere zomerstart raakt het me weer... Dat alles daar toen voor jou stopte, plots en onomkeerbaar. 

'Wat als,' lost niets op, maar ik blijf het toch nog geregeld denken.

Hoe zou je nu ook in het leven staan? Een 'gesettelde vijftiger' rijmt niet met het beeld dat ik van jou heb. Klaar om de wereld te veroveren, blijf je dat in mijn hoofd dus verder doen, mét alle jeugdige onbezonnenheid die daarbij hoort. 

Verder schuift alles wel gewoon op, valt de tijd niet te stoppen.

"Ga je Agnes vandaag bellen?" vraagt mijn oudste zoon onverwacht. Hij heeft nu jouw leeftijd en weet wie je bent. 

Fijn dus dat je ons hier blijft raken, Jorg. Want alles van waarde is weerloos, maar zo overstijg je toch tijd en ruimte, leef je zelfs verder in mensen die jou niet hebben gekend.

X

Maskers af

Vandaag mogen hier de maskers af. De mondmaskers op de Franse scholen, bedoel ik dan. Maar na twee coronajaren weten we niet goed wat te denken. Want écht weg is het niet, het virus. En hoe moet dat dan? Kunnen we terug handen schudden en elkaar zorgeloos begroeten? Die fysieke afstand lijkt ons nu toch moeilijker te overbruggen, al willen we het nog zo graag.

Mondmaskers op school zijn trouwens handig. Want de puistjes rond je neus, de blokjes op je tanden en die spreekangst in de klas: er kan wel wat weggestopt worden achter dat kleine doekje. (Minder leuk: een aangedampte bril en een opkomende niesbui!)

Aangekomen op het kerkhof, vraag ik het me vandaag ook voor het eerst af. Welk mondmasker jij gedragen zou hebben: zo'n rozig meisjesexemplaar of eerder een neutraal wit wegwerpexemplaar? In die elf jaar dat je er nu niet bent, lijk je me plots verder weg dan ooit. Volledig onbereikbaar. Al hoef ik je dus nooit echt te zoeken en blijf je dichtbij aanwezig. Altijd. 

Want ik neem je mee en laat je niet los.

Maskers af vandaag, lieve meid, ik zei het al.

X mama

Niets

Er is niets kleiner dan een mens

en iets groter is er niet.

Kristin Verellen

Raamzwaaien

'Ze laten de mensen veel te oud worden,' zei ze altijd.

'Alleen de goei, meter,' antwoordde ik dan, 'alleen de goei.'

'Ja,' zuchtte ze, 'dat zegt gij altijd,' en ze lachte dan toch.

Van corona was toen nog geen sprake, 

en wisten wij ook veel wat er in de rusthuizen zou gebeuren.

Tot het bezoek vorige lente werd afgeschaft,

en 'raamzwaaien' een begrip werd.

'Het is het moment om te vertrekken,' moet ze gedacht hebben, 

'ze gaan me hier nu niet meer missen.'

En dat 'missen' vond ze ook absoluut niet nodig.

 

'Want je hebt nu je eigen leven.'

Maar kijk. We zijn nu 1 jaar verder. En ik mis haar toch.

Hemelzwaaien, bestaat dat ook?

X

Regenboogkus

Een grijze regenzondag. Het slechte weer is gepast vandaag. Ik probeer me jou hier intussen voor te stellen als prille tiener, maar dat lukt niet echt. Geluk dat blijft ontbreken. Hoe geeft een mens ook invulling aan afwezigheid?

Gek hoe je als ouder alles overdenkt en er toch veel ontsnapt... Dat was bij de geboorte van jouw grote zus en broers niet anders. Want plots zijn ze me alledrie boven het hoofd gegroeid (letterlijk) en hebben ze hun eigen ongefilterde en luide mening (ook al ben ik, wat dat laatste betreft, zeker niet hardhorig). Het is toekomst die vorm krijgt in hormonen, studies en rijbewijzen, en die me soms overvalt.

Hoe zijn we hier ook weer terechtgekomen? En waar zijn die allereerste jaren in de Brugstraat naartoe, in dat rijtjeshuis zonder parking en dampkap (zoek niet naar enig verband, ze waren gewoon beide afwezig), met z'n tweeën en al onze dromen nog mooi gezeteld in de (te) smalle living?

Ieder mensenleven gaat zijn eigen gang, in bochtenwerk en persoonlijke kronkels, 'gewoon rechtdoor' gaat het zelden. Met jouw geboorte leerde ik groot verdriet van anderen beter begrijpen. Verder bleef het wel hard zoeken naar zin en betekenis.

'Soft green' stond er op het gekleurde potje narcissen voor het kerkhof vanochtend. Maar in mijn armen woog jouw kleine lichaampje duidelijk zwaarder door, al was het veel lichter geweest. Tien jaar later, blijft dat ook het meest waardevolle; dat we echt afscheid konden nemen van jou. In alle breekbaarheid, bestond er toen niets mooiers.

Buiten schijnt nu de zon én regent het. Ik ga maar eens op zoek naar een regenboog.

Dit zijn onze dagen

'Dit zijn onze dagen.' Tien jaar later denk ik dat nog steeds. Hier komt niets of niemand tussen. Geen tsunami (toen), geen virus (nu). Laat de wereld maar draaien (of niet). Het maakt geen verschil. We zitten met z'n tweeën in een tussenwereld, daar waar zwaartekracht vooral nog zit in de eigen gedachten: mijn lichaam (dat ons beiden nog even draagt) lijkt hier en nu aan iemand anders toe te behoren. 

Over vier dagen zal dit fout aflopen. Definitief. Het is naderend onheil dat ik niet kan afwenden: de uitkomst ligt reeds vast en onderhandelen is niet mogelijk. Deze terugkerende lentezon voelt bedrieglijk warm, als een grote leugen ook, zeker wanneer toekomst ontbreekt. Eén, twee, drie... 

We zitten nu aan tien. Een rond getal waar ik toen niet aan wilde beginnen. Met al die leegte kan toch niemand een kant op?? 

Laten we afspreken dat dit niet écht gebeurt. We blijven in deze tussenwereld tot er een oplossing wordt gevonden. (Ik laat het graag aan jou over, ben zelf te weinig creatief.) Tot die tijd zullen we er het beste van maken, jij en ik. 

De gynaecologe strijkt troostend over mijn onderarm. Ik verlaat haar kabinet met jou nog even dicht bij mij.

'Zolang ik het tegen niemand zeg, is het nog even niet waar.'

Dit zijn onze dagen, lieve meid.

X mama